Natuurgeneeskundig advies & Psychologie Bon Sana Lasertherapie Bioresonantie Auriculotherapie Electro Acupunctuur Reflexologie Psychologie Voeding www.bonsana.nl www.twitter.com/bonsana Contact Therapeut Informatie LinkedIn Kombucha      Oriëntatie opdracht A.M. Hanenburg, Natuurgeneeskunde 2^e jaar, 1998.                                              Voorwoord   De Kombucha (fonetisch gezien spreekt men dit uit als; ‘Komboetsja’) is een soort zwam die al lange tijd bekend staat als grondstof voor een verfrissende drank. Uit onderzoeken is bekend geworden dat een dagelijkse hoeveelheid van deze drank (één of meer glazen) een positieve invloed heeft op de gezondheid. Dit is goed te verklaren. De Kombucha produceert namelijk een stof die ook door onze lever gemaakt wordt namelijk; glucuronzuur. Zoals we nu weten is glucuronzuur een zeer belangrijke stof voor ons lichaam. Het zorgt voor het verwijderen van afvalstoffen uit ons lichaam en bevordert de afweer. Omdat ons lichaam veel afval en giftige stoffen aangeboden krijgt (onder andere vanuit het milieu maar ook vanuit bijvoorbeeld bespoten groenten) is het van belang dagelijks een extra dosis glucuronzuur in te nemen. De arts Dr. Sklenar schreef zijn patiënten een dagelijkse dosis pure glucuronzuur voor die hij bereidde uit de thee van de Kombucha zwam. Met de toepassing van Kombucha bereikte hij zeer goede resultaten bij de behandeling van zijn patiënten (ook in combinatie met andere therapieën zoals homeopathie, acupunctuur en fytotherapie).   Deze documentatie is tot stand gekomen met behulp van verschillende informa-tiebronnen zoals ervaringsdeskundigen, (natuurgeneeskundig) therapeuten, (huis) artsen en is aan eigen ervaringen geverifieerd. In deze documentatie vindt u informatie over de Kombucha, de geschiedenis, samenstelling, werking, bereiding, proces, gebruik en aandachtspunten zullen aan bod komen. Lees voordat u Kombucha gaat gebruiken deze documentatie goed door.     Kombucha is geen wondermiddel dat u van al uw lichamelijke problemen af zal helpen, wel kan het verlichting van uw kwalen geven. Men zegt dat, als de thee op de juiste manier bereid is, het nuttig is voor het gehele lichaam. Kombucha kan een aanvullende functie hebben met betrekking tot uw genezingsproces. Kombucha kunt u niet als een op zichzelf staand geneesmiddel beschouwen.   Geschiedenis van de Kombucha Kombucha wordt bereid uit de Medusomycas Cisevi Lindau schimmel. Het heeft verschillende namen in diverse landen bijvoorbeeld: Kvass, Champignon de longue vie, Karagasok Tea, Manchurian Elixir, Russian Mother, enz. De eerste keer dat Kombucha (de thee van een gefermenteerd gistenzym) in de literatuur werd vermeld, was tijdens de Chinese Tsin dynastie in 212 v. Chr. Men noemde het de ‘remedie voor onsterfelijkheid’ of ‘de goddelijke Tsche’. In 414 v. Chr. zou een zekere Dr. Kombu de drank naar Japan hebben meegenomen om de ziekelijke keizer Inkoyo ermee te behandelen. Later verspreidde het zich via reizigers en handelaren naar India en Rusland en inmiddels is het over de hele wereld be-kend. Tussen de beide wereldoorlogen was Kombucha een populaire gezondheids-drank, tot aan de suikertekorten in de tweede wereldoorlog. In 1929 gaf een ze-kere Dr. E. Arauana als zijn (medische) mening dat Kombucha een bewezen voorbehoedsmiddel was tegen diabetes, goed werkt tegen aderverkalking, hoge bloeddruk, jicht, aambeien en een aangenaam laxeermiddel is. Ook kwam hij tot de ontdekking dat Kombucha gedurende honderden jaren als een natuurlijk volksgeneesmiddel is gebruikt onder andere tegen vermoeidheid, nervositeit, reumatiek en eginnende ouderdomsverschijnselen. In Prof. Jasch' Kliniek voor interne geneeskunde te Praag werd Kombucha met opvallend succes gebruikt tegen seniliteit en arteriosclerose. Irion, een vooraanstaand Duits Farmacoloog, schreef in 1944 over; ‘de frappante verbetering van het hele klierstelsel en de stimulatie van de stofwisseling’ door het toepassen van Kombucha en schreef dat het werd aanbevolen bij jicht, hoge bloeddruk, nervositeit, steenpuisten, constipatie, ouderdomsverschijnselen en een ‘oppeppend’ middel was voor degenen die zich bezighielden met sport en inspannende geestelijke arbeid. Een Russische arts beschreef tussen 1951-1953 gedetailleerde studies en toevallige ontdekkingen gedaan door een twintigtal geleerden in de Perm regio in de Oeral, waar de bevolking Kombucha dronk. Dit stond in opvallend contrast tot de rest van de Sovjet Unie. De Perm regio was hoogst verontreinigd (bomen- en vis-sterfte) door asbest, lood, kwik enz. Het nicotine- en alcoholgebruik, werkverzuim en het moreel van de bevolking in de Perm regio leverden een beter resultaat (lees; gezonder) op dan in de rest van het land. Dit was aanleiding voor een onderzoek gedaan door Prof.Vinogradov, naar de Kombucha cultures en thee. Het onderzoek eindigde in 1953 vanwege het "proces tegen de Moskouse artsen".  De Kombucha thee zou eveneens aan Ronald Reagan zijn gegeven (1 liter per dag) tegen kanker. Dit nadat Amerikaanse artsen zich Alexander Solzenitzyn's beschrijving herinnerden. Solzenitzyn had (toen hij in de Sovjet kampen verbleef) zelf effectief een Kombucha kuur gevolgd tegen kanker (zie ‘Cancer Ward’ en ‘The Right Hand’ - autobiografieën). In 1967 werd de thee door het Duitse leger getest en ontdekte men dat Kom-bucha het weerstandsvermogen verbeterde en spierpijn en vermoeidheid verminderde (men dronk 3x per dag 200 milliliter). De legerarts Dr. G. Simon vond het een ‘zuiver biologisch versterkend product, het verhoogt de resultaten bij sportieve prestaties’. Een zekere Dr. R. Welsner maakt in 1987 melding van een proef onder 246 patiënten. Hierbij werd Kombucha met interferon vergeleken. Astmatici scoorden beter met Kombucha, andere ziekten scoorden vergeleken met interferon gebruik minder.   De samenstelling van Kombucha   Kombucha bestaat uit de Bacterium xylinum met nest-vormige gistcellen van de soort Saccharomyces. Tot deze symbiose behoren verder:   ·                    Saccharomyces ludwigii, ·                    Saccharomyces apiculatus-typen, ·                    Bacterium xylinoides, ·                    Bacterium gluconicum, ·                    Schizosaccharomyces pombe, ·                    Acetobacter ketogenum, ·                    Torulasoorten, ·                    Pichia fermentans en andere gistsoorten.   Tegenwoordig weet men dat de theezwam Kombucha geen zwam, maar een korstmos is. De Kombucha is een symbiose van gistcellen en bacteriën, een membraan van zwamkorstmossen die zich niet door middel van sporen -zoals de schimmel- maar door middel van broedknoppen voortplanten.    Uitvoerig onderzoek heeft uitgewezen dat de Kombucha naast tal van andere, niet gemakkelijk te definiëren antibiotische stoffen vooral Glucuronzuur, Vi-tamine B₁, B₂, B₃, B₆ en B₁₂, alsmede Foliumzuur,  Usinezuur en D-Melkzuur (+) produ-ceert. Vooral van belang zijn hier het Glucuronzuur, het rechtsdraaiende D-Melkzuur (+) en het Usninezuur.   Het Glucuronzuur ontstaat in de gezonde lever en is tot nu toe nauwelijks syn-thetisch na te bootsen. In de lever bindt het gifstoffen die uit de eigen stofwisseling afkomstig zijn en gifstoffen die van buiten het lichaam komen. Het activeert de macrofagen (vreetcellen) waardoor fagocytose (is het ‘inpakken’ van de gif-stoffen) toeneemt.Vervolgens worden de gif-, afvalstoffen o.a. via de gal naar de darm en via de nieren naar de urine afgevoerd en uit het lichaam verwijdert. Gifstoffen die door het glucuronzuur zijn gebonden, kunnen in de darm en in de urinewegen niet meer geresorbeerd (weer opgenomen) worden. Zodoende heeft het glucuronzuur een zeer belangrijke ontgiftingsfunctie. Het gezonde orga-nisme kan onder normale omstandigheden voldoende glucur-onzuur produceren zodat over het algemeen een voldoende ontgifting gewaar-borgd is. Als het leef-milieu en het lichaam echter een overvloed aan gifstoffen bevatten, kan er een gevaarlijk disfunctioneren ontstaat. De steeds zwakker wordende lever kan dan niet meer voldoende glucuronzuur produceren. Een teveel aan gifstoffen in het milieu en in het lichaam is dus bevorderlijk voor het ontstaan van ziekten. Het eigen afweersysteem van het lichaam kan niet meer naar behoren functioneren. Eveneens is van groot belang dat glucuronzuur in gebonden vorm de bouwsteen is van belangrijke polysacchariden zoals;   ·       Hyaluronzuur                   =          Hoofdbestanddeel bindweefsel.   ·       Chondrotinesulfaat          =          Hoofdbestanddeel kraakbeen.   ·       Mukoitinesulfaat              =          Bouwstof maagslijmvlies en het          glasachtig lichaam van het oog. ·       Heparine.     Kombucha produceert eveneens het D-Melkzuur (+) (rechtsdraaiend). Dit komt in de weefselsubstantie kanker bijna nooit voor. Zolang dit in het weefsel de overhand heeft ontstaat er, theoretisch gezien geen kanker. Interessant is eveneens dat de pH-waarde bij kankerpatiënten hoger is dan 7,56. Organismen die vrij van kanker zijn (ook de voorstadia ervan) laten een pH-waarde zien die lager ligt dan 7,5. Gebrek aan D-Melkzuur  (+) (rechtsdraaiend) in de voeding leidt tot gebrekkige cel-ademing, suikerafbraak met gisting en tot de vorming van D-L-melkzuur in het weefsel. Mengsels van de beide melkzuren (linksdraaiende (-) en rechtsdraaiende (+), dus D- en L-melkzuren) in gelijke hoeveelheden, die elkaars draairichtingen opheffen noemt men ‘racematen’. Deze racematen zijn gunstig voor het ontstaan van kanker. Een overvloedige inname van rechtsdraaiende, dus D-melkzuren via de voeding, lichamelijk werk, sporten, saunabezoeken etc. maken naast de afscheiding van bal-laststoffen ook het vrijkomen van dit melkzuur mogelijk waardoor ze de pH-waarde van het bloed doen afnemen. Seriemetingen van het  bloed hebben aangetoond dat de Kombuchadrank de pH-waarde duidelijk in de zure richting verschuift.   Het antibiotische component in de Kombucha is het anders uit korstmossen (Li-chenes) gewonnen Usninezuur. Dat heeft een sterk antibacteriële werking. Het kan zelfs sommige virussen buiten werking stellen. Usninezuur is een dibenzofuraan-derivaat.      De werking van Kombucha   Kombucha zou (mits klaargemaakt volgens de voorgeschreven regels) effectief kunnen zijn bij;     ·                    Menstruatie- en menopauzeproblemen.   ·                    Allergieën.   ·                    Spastische darmen (het veroorzaakt heilzame flora).   ·                    Reductie van oedeem en gezwollen voeten/benen.   ·                    Constipatie.   ·                    Gewichtsvermindering (met zuurdere thee die 21 dagen         heeft gestaan) echter ook het normaliseren van de stof           wisseling bij ondergewicht.   ·                    Gevoeligheid voor chemicaliën, pesticiden en blootstel-             len aan straling.     ·                    Verzachten van rimpels/littekens, toename van de elas-             ticiteit van de huid.     ·                    Jicht.     ·                    Verbetering van de algemene weerstand.   Echt duidelijke onderzoeken zijn hier echter nooit naar gedaan. Persoonlijk heb ik wel de ervaring dat Kombucha helpt het lichaam te reinigen en te ontslakken. Onder andere de darmfunctie wordt verbeterd en het bloedsuikergehalte blijft beter op niveau.   Kombucha kan een aanvullende functie hebben met betrekking tot uw genezingsproces. Kombucha kunt u niet als een op zichzelf staand geneesmiddel beschouwen.     Bereiding van de Kombucha drank   U hebt nodig:   ·                    Een Kombucha zwam (of meerdere zwammen) en de            bijbehorende start thee. ·                    Water. ·                    Theezakjes (zwarte thee). ·                    Witte suiker. ·                    Een geglazuurde aardewerken pot, kruik, kom of glazen            pot met wijde opening en een inhoud van minimaal 2            liter. ·                    Fijnmazige katoenen of linnen afdekdoek ·                    Elastiek                                                                              1. Controleer hoeveel liter er in de pot gaat. Vul de pot niet tot boven toe als hij een nauwe hals heeft. Naderhand moet namelijk de zwam en de start thee toegevoegd worden, houd daar dus rekening mee.   2.  Schenk de afgemeten hoeveelheid water in een pan.   3.      Voeg 100 gram suiker voor elke liter water toe.   4.      Breng het water goed aan de kook en laat dit 5 minuten doorko- ken. Het water wordt nu goed gesteriliseerd en de suiker lost op.     5.      Doe het gas of de kookplaat uit. Voeg 5 gram thee toe voor elke   liter water.   6.      Laat de thee gedurende 15 minuten trekken.   7.      Verwijder de theezakjes en laat het geheel goed afkoelen. Hete thee zal de zwam doden!   8.      Nadat de thee voldoende afgekoeld is giet u het in de pot.   9.     Voeg de zwam en de thee toe. Ge-woonlijk zal de zwam naar de bodem zinken. Er vormt zich een nieuwe zwam bovenop de oude zwam.   10.   Dek de pot af met een fijnmazige doek om lucht toe te laten en maak het vast met een elastiekje. De thee en de zwam hebben zuurstof nodig.   11.   Zet het gedurende 10-14 dagen op een warme, rustige plek om te gisten. Zet de pot niet in directe zonlicht. Zet het bijvoorbeeld bovenop een keukenkastje waar de temperatuur zo gelijkmatig mogelijk is (de optimale temperatuur ligt tussen de 23 en 30°C). Zet de pot nooit op de grond, dat trekt teveel kou aan.   12.   Verwijder de zwam, zeef de thee en doe de Kombucha thee in flessen.  Dit is de thee die u gaat drinken. Schrik niet van de smaak van de thee, die zo nu en dan veel zuurder is. De smaak van de thee verschilt per brouwsel. Dit wordt o.a. veroorzaakt doordat de drank langer heeft gestaan. Des te langer de drank staat des te zuurder wordt ze.   13.   Bewaar 300 ml van de ‘oude thee’ voor het volgende brouwsel. U gebruik hiervoor de ‘droesem’ die onderin de pot zit. Deze thee NIET zeven! Voor het nieuwe brouwsel; herhaal bovenstaand proces.   14.   Bewaar de Kombucha drank in de koelkast. U hoeft de drank voor gebruik niet te zeven, maar de meeste mensen geven er de voorkeur aan de rondzwevende geleisliertjes/zwammetjes te verwijderen. De gist is heilzaam om te drinken, dus zeef het niet te fijn.   N.B.   ·    Verschoon de fijnmazige afdekdoek bij ieder nieuw brouwsel. ·    Voor een nieuw brouwsel kunt u zowel de oude als de nieuwe zwam tegelijkertijd of apart van elkaar gebruiken.   Het proces   Wat er tijdens de gisting gebeurt: Na verscheidene dagen zal de zwam aan de oppervlakte gaan drijven. Er vormt zich een helder, doorschijnend dun huidje van gelei over de hele beschikbare oppervlakte van de thee. Dit is het begin van de nieuwe zwam, die zich als een nieuwe laag boven de oude vormt. De Kombucha thee ruikt nu gistachtig. Door de vorming van koolzuur verschijnen er regelmatig gasbelletjes. De oude zwam zal na verloop van tijd dikker worden en meer onderin de pot blijven. De kleur wordt romige beige en de zwam krijgt de vorm van een rubberachtige pannenkoek. De zwammen kunnen sterk variëren in dikte, transparantie en kleur (crème, beige, witachtig grijs, perzik etc). In de Kombucha thee vormt zich een bruinig gistbezinksel dat naar de bodem zakt. De thee verandert langzamerhand van zoet naar zoetzuur (vergelijkbaar met shandy, cider of sherry). Hoe langer de Kombucha thee blijft staan, hoe zuurder het zal worden. Niet alleen iedere gistcel zal in iedere zwam verschillend zijn, maar de hoeveelheden en soorten thee, suiker, temperatuur en de zachtheid van het water zullen eveneens variaties teweegbrengen. Veelgebruikte zwammen zullen donkerder gevlekt zijn door de tannine in de thee en daardoor een gerimpeld oppervlak krijgen. Om de een of andere onduidelijke reden heeft de ene Kombucha thee meer koolzuur en meer bruis dan de andere (zelfs in laboratoria, wanneer alle factoren gelijk worden gehouden).                                                                              N.B. Mocht er zich schimmel (harige zwarte, groene of oranje woekering) in de zwam ontwikkelen, gooi de zwam dan direct weg en begin opnieuw met een verse zwam. Verzeker u ervan dat er voor goede hygiëne wordt gezorgd.     Het gebruik van Kombucha   Bij sommige mensen kan een te snelle ontgifting ongemak veroorzaken doordat er in korte tijd teveel Kombucha thee wordt gedronken. Verhoog de dosis geleidelijk week na week. Begin met ongeveer 60 ml. tot 150 ml. per dag.   Bijwerkingen die op kunnen treden zijn:  Goedaardige diarree.  Winderigheid.  Huiduitslag in de vorm van puistjes. Dit zijn tijdelijke bijwerkingen die ontstaat vanuit het reinigende effect. Bij gezonde mensen kan dit een dag tot een week duren. Na vier weken moeten deze klachten over zijn. Zo niet stop dan tijdelijk het gebruik van Kombucha en begin na een maand opnieuw, ook dan voorzichtig opbouwen. Drink extra water om ophoping van afvalstoffen en het daaruit ontstaan van bijwerkingen tegen te gaan.    De hoeveelheid Kombucha die u voor de rest van uw leven dagelijks wilt gaan gebruiken hangt van u zelf af. Na verloop van tijd bent u degene die het beste kunt bepalen welke dosis geschikt voor u is, luister daarom goed naar de taal van uw lichaam. In landen waar Kombucha het langst bekend is drinkt men ongeveer ½ liter over de dag verdeeld. De hoeveelheden kunnen tijdelijk worden verhoogd tijdens ziekte, bestraling, infectie, blootstelling aan gif etc.  De thee is uitstekend geschikt voor kinderen maar pas de hoeveelheid die gebruikt wordt sterk aan. Begin bijvoorbeeld met 15cc, uitbreidend naar 30cc en langzaamaan verhogend tot de gewenste dosis. Ook hierbij zal sprake zijn van individuele afstemming. Als het nodig is kan de Kombucha met vruchtensappen worden gemengd, bijvoorbeeld met appelsap. De gebruikelijke 0,5% alcohol in een gemiddeld brouwsel vormt geen probleem (sommige broodsoorten en sappen bezitten vergelijkbare kleine hoeveelheden).      Aandachtspunten voor het gebruik van Kombucha      ·        Zwangerschap. In Duitsland wordt de Kombucha thee niet gedronken tijdens de zwangerschap vanwege de alcohol die het bevat (maximaal tot 1%). In Brazilië schijnt het bij zwangerschappen juist te worden aanbevolen ‘om te voorkomen dat zich vergiften in de cellen vormen’. Een tegenstrijdigheid dus. Voor de zekerheid wordt aangeraden om de Kombucha thee gedurende de eerste drie maanden van de zwangerschap te vermijden vanwege de eventuele bloedverdunnende eigen- schappen.Vraag bij zwangerschappen altijd om professioneel advies. Bij het geven van borstvoeding lijkt het zin vol om slechts kleine hoeveelheden Kombucha thee te gebruiken en de baby te controleren op het ontstaan van eventuele kolieken.   ·        Diabetes. In Europa gebruiken diabetici (die het zich kunnen veroorlo-ven) Kombucha druppels. Gebruikt men de Kombucha thee dan be-hoort deze meer gegist te worden gedronken (d.w.z. zuurder). Maak de thee niet met andere suiker (thee die bijvoorbeeld met fructose is gemaakt produceert bijna alleen maar azijnzuur, geen glucuronische zuur of antibacteriële producten) of minder suiker klaar dan voorgeschreven. Dit zal namelijk de voedingsstoffen/energie verminderen die nodig zijn voor de vorming van de heilzame metabolische producten. ·        Hemofilie. Kombucha kan bloedverdunnende eigenschappen bezitten.  ·        Candida (schimmel). De gist in de thee zal andere schimmelsoorten vernietigen maar heeft daar wel tijd voor nodig. Er zal dus zeer waarschijnlijk een beginverergering van de Candida optreden. Drink niet te veel achter elkaar, start voorzichtig. De wereld van de zwammen zijn zeer veelzijdig. Bij de zwam hoort ook de gist. Gistzwammen zijn ook in de Kombucha-symbiose actief en daardoor in de thee aanwezig. Men moet onderscheid maken: Er zijn schadelijke en onschadelijke zwammen. Zo zijn bijvoorbeeld bier en bakkersgist niet ziekmakend. Kombucha bezit zwammen en gisten die naar inzicht van onderzoekers en experts ook tot de onschadelijke categorie behoren. Zwammen zijn in heel veel levensmiddelen aanwezig bijvoorbeeld in brood, kaas, yoghurt, karnemelk, zuurkool etc. De door Candida Albicans getroffen patiënten mogen dan bijna niets meer eten. Uit micrologisch onderzoek (G. Frank) is naar voren gekomen dat er geen bedenkingen bestaan van waaruit deze mensen de Kombucha thee niet mogen drinken. Professor K. Rieth  (Hamburg 2000), de aanvoerder op het gebied van de mycologie (de leer van ziekte door zwammen en gisten) heeft dit eveneens bevestigd. Een ander gezichtspunt is de suiker die aan de Kombucha thee toegevoegd wordt. Zwammen leven gewoonlijk van suiker. Door Candida besmette patiënten mogen bij een schimmeldieet geen suiker gebruiken. Daarom moeten zij de Kombucha thee goed door later rijpen. Hierdoor wordt de suiker bijna in zijn geheel door de zwam verbruikt, het eventuele gedeelte dat overblijft is nihil. Voor Candida patiënten is het zinvol Kombucha te gebruiken. Het afweermechanisme van het lichaam wordt geactiveerd en ondersteund en kan op die manier de Candida beter elimineren.  ·        Gebruik Kombucha niet als u geopereerd gaat worden. Stop minstens 2 weken van te voren.  ·        Neem de Kombucha verdeeld over de dag in maar niet ’s avonds (tot ±19:00 uur). Kombucha heeft een stimulerend, opwekkend effect en kan u daardoor uit de slaap houden. ·        Kombucha bevat melkzuur. Overmatig melkzuur gedurende lange perioden kan gewrichtspijn, duizeligheid en voorhoofdsholteproblemen veroorzaken. Dit kunt u voorkomen door een op u afgestemd Kombucha gebruik en door voldoende water te drinken.   HET KOST TIJD VOORDAT DE HEILZAME WERKING PLAATSVINDT!   De meeste mensen voelen zich bij dagelijks gebruik van Kombucha in 4 - 6 weken beter, sommigen eerder. Als eerste wordt gewoonlijk een toegenomen energie en een betere/gezondere huidskleur waargenomen. Lichamelijke klachten kunnen in 4 tot 6 maanden aanzienlijk verbeteren. Wanneer een kwaal chronisch is worden veranderingen in de toestand vaak na 1 - 2 jaar waargenomen. Uiteraard kan men hierin een grote variatie verwachten als gevolg van persoonlijke individualiteit en verschillen.   Probeer het gebruik van Kombucha te continueren ook wanneer u denk dat de Kombucha voor u niet effectief zal zijn. Soms kan een positief effect lang op zich laten wachten, geef daarom de moed niet te snel op.   Nawoord   Hierbij wil ik iedereen die Kombucha gebruikt of gaat gebruiken veel succes en een goede gezondheid toewensen. Ik hoop dat het gebruik van Kombucha voor u mag bijdragen aan een goede gezondheid.   De Kombua zwam en bijbehorende startthee is voor €15,- verkrijgbaar bij BON SANA. Omdat wij een beperkt aantal zwammen hebben en een zwam maximaal drie keer per jaar gescheurd mag worden hebben we een wachtlijst. We doen er echter alles aan uw aanvraag zo snel mogelijk te verwerken. De Kombucha is alleen af te halen (op afspraak) binnen de praktijk in Drachten. Voor degenen die het bereiden van de Kombucha drank te intensief vinden is Kombucha in drank- of tabletvorm verkrijgbaar in de betere reformzaken. Webdesign www.reedoolaard.nl Disclaimer info@bonsana.nl Naar boven Helaas kunnen we wegens de sterk toegenomen vraag momenteel geen Kombuchazwam leveren. U kunt wel de drank bestellen voor € 5 per liter.